PCL czy PostScript – czym różnią się języki drukarki i kiedy ma to znaczenie?

Krótka odpowiedź: PCL i PostScript to dwa różne „języki”, którymi komputer opisuje drukarce, jak ma wyglądać strona. PCL (dziś głównie PCL 6) jest szybki, lekki i w większości biur w zupełności wystarcza. PostScript jest niezależny od urządzenia i daje bardziej przewidywalny wynik przy grafice, DTP i pracy z kolorem. Przy zwykłych umowach, fakturach i raportach różnicy zwykle nie zauważysz – zaczyna ona mieć znaczenie przy materiałach graficznych, starszych systemach firmowych i mieszanych parkach urządzeń.

Co właściwie robi język drukarki?

Kiedy klikasz „Drukuj”, dokument nie trafia do urządzenia w takiej postaci, w jakiej widzisz go na ekranie. Sterownik tłumaczy go na język zrozumiały dla drukarki (technicznie: język opisu strony, PDL), a procesor wbudowany w urządzenie zamienia ten opis na punkty, które toner nanosi na papier. Wybór języka decyduje więc o tym, ile pracy wykona komputer, a ile drukarka, i jak wiernie strona zostanie odwzorowana.

Dlatego przy instalacji urządzenia widzisz na liście sterowniki z dopiskami PCL 6, PS albo – zależnie od producenta – własnymi skrótami, takimi jak UFR II w sprzęcie Canon. Większość nowoczesnych drukarek laserowych i urządzeń wielofunkcyjnych obsługuje co najmniej jeden z dwóch standardów opisanych poniżej.

Czym jest PCL?

PCL (Printer Command Language) stworzyła firma HP i wprowadziła w 1984 roku razem z pierwszą drukarką LaserJet. Miał być prosty, szybki i spójny w całej rodzinie urządzeń. Ponieważ inni producenci chętnie go naśladowali, stał się de facto standardem druku biurowego.

Najważniejsze wersje:

  • PCL 5 – skalowalne czcionki i rozbudowana grafika, w tym obsługa HP-GL/2, czyli języka wektorowego znanego z ploterów. Wariant 5c dodał kolor.
  • PCL 6 (PCL XL) – nowa architektura oparta na zwięzłych poleceniach obiektowych. Jest bliższa temu, jak rysuje Windows, więc sterownik szybciej przygotowuje zadanie, a do drukarki trafia mniej danych. PCL XL nie jest zgodny wstecz z wcześniejszymi wersjami, dlatego urządzenia z PCL 6 zwykle obsługują też PCL 5.

Według HP to właśnie PCL 6 jest dziś standardem druku firmowego. PCL 5 jednak nie zniknął: część systemów, na przykład SAP, nadal generuje własne strumienie PCL 5.

Czym jest PostScript?

PostScript opracowała firma Adobe, założona w 1982 roku. Pierwsza wersja pojawiła się w 1984 roku, a kiedy w 1985 roku użyła jej drukarka Apple LaserWriter, rozpoczęła się era DTP. W odróżnieniu od PCL jest pełnoprawnym językiem programowania, który opisuje stronę matematycznie – krzywe, tekst i obrazy. Dzięki temu jest niezależny od urządzenia: ta sama strona powinna wyglądać tak samo na różnych drukarkach. Poziom 2 (1991) dodał m.in. zarządzanie kolorem i kompresję JPEG, a PostScript 3 poprawił jakość obrazu i kolorów.

Za tę precyzję płaci się zasobami: interpreter PostScriptu wymaga większej mocy obliczeniowej i pamięci, a jego licencjonowanie podnosi koszt urządzenia. Dlatego w wielu drukarkach biurowych PostScript 3 występuje jako emulacja przygotowana przez producenta, a w niektórych modelach jest opcją dodatkową. Przy pracy biurowej ta różnica rzadko ma znaczenie, ale jeśli kolor i wierność odwzorowania są krytyczne, warto sprawdzić, jak konkretny model realizuje PostScript.

PCL a PostScript – najważniejsze różnice

Cecha PCL 6 PostScript 3
Twórca HP Adobe
Idea Zwięzłe polecenia sterujące drukarką; wynik w większym stopniu zależy od urządzenia Niezależny od urządzenia opis strony; wynik bardziej powtarzalny
Szybkość i obciążenie Zwykle szybszy start wydruku, mniejsze zadania, mniejsze wymagania pamięci Zwykle wolniejszy przy złożonej grafice, większe zadania, większe wymagania sprzętowe
Typowe zastosowania Dokumenty biurowe, Windows, duże wolumeny DTP, grafika, kolor, Mac i Unix, przygotowanie do druku
Kolor i grafika profesjonalna Wystarcza do prezentacji i raportów Lepsza kontrola nad kolorem i zaawansowane funkcje, np. nadruk czy kolory dodatkowe
Dostępność Praktycznie każda drukarka laserowa Standard w wyższych modelach; w części urządzeń opcja lub licencja
Typowe problemy Różnice w czcionkach i marginesach po zmianie urządzenia lub emulacji Wolny wydruk złożonych stron, błędy interpretera przy nietypowych plikach

Prosta zasada: zacznij od PCL 6, a PostScript wybierz wtedy, gdy zadanie tego naprawdę wymaga.

Kiedy wystarczy PCL 6?

  • Drukujesz dokumenty biurowe: pisma, umowy, faktury, tabele, wydruki z programów księgowych i poczty.
  • Większość stanowisk działa na Windows.
  • Liczy się szybkość i niewielki ruch w sieci, bo urządzenie obsługuje wielu użytkowników naraz.
  • Chcesz jednego, prostego sterownika dla całej floty urządzeń.
  • Drukarka nie ma dodatkowej pamięci ani licencji na PostScript, a Ty nie potrzebujesz zaawansowanej kontroli nad kolorem.

Kiedy lepszy będzie PostScript?

  • Przygotowujesz materiały graficzne: ulotki, katalogi, wizytówki, plakaty, proofy kolorystyczne przed drukiem w drukarni.
  • Ten sam plik ma wyglądać identycznie na kilku różnych urządzeniach, np. na biurowym MFP i na maszynie produkcyjnej.
  • Pracujesz na komputerach Mac, w środowiskach Unix lub Linux albo w aplikacjach graficznych, które natywnie generują PostScript.
  • Z plików korzystają programy CAD i GIS lub procesy prepress, w których liczy się precyzja odwzorowania linii, kolorów i czcionek.
  • Wydruk w PCL regularnie wygląda inaczej niż na ekranie i chcesz sprawdzić, czy przyczyną nie jest sterownik.

Kiedy wybór języka naprawdę ma znaczenie?

Grafika i kolor. Dział marketingu, który drukuje ulotki i prezentacje, szybciej odczuje różnicę niż księgowość. Jeśli zastanawiasz się, czy kolor w ogóle się u Ciebie opłaca, pomoże tekst o tym, kiedy warto dopłacić do drukarki kolorowej. Dopiero gdy odpowiedź brzmi „tak, i to często”, kolejne pytanie dotyczy tego, czy urządzenie ma PostScript i dobre kolorowe urządzenia wielofunkcyjne to zapewniają.

CAD, GIS i rysunki techniczne. Biura projektowe często drukują rysunki z programów inżynierskich na A3, a pliki wielkoformatowe na ploterach. W tym świecie spotkasz zarówno PostScript, jak i HP-GL/2 (część PCL 5), a coraz częściej wprost PDF. Jeśli dopiero wybierasz sprzęt, zajrzyj do tekstu o tym, jaki ploter wybrać do biura projektowego, oraz o tym, kiedy naprawdę potrzebujesz drukarki A3.

Systemy firmowe, formularze i etykiety. Programy magazynowe, ERP i starsze aplikacje bywają „przyspawane” do konkretnej emulacji, najczęściej PCL 5. Po wymianie drukarki zdarza się wtedy, że marginesy się przesuwają albo giną polskie znaki. Zwykle winna jest inna emulacja lub inny zestaw znaków, a nie uszkodzone urządzenie. Przed zakupem nowego sprzętu warto więc sprawdzić, jaki strumień danych wysyła Twoja aplikacja.

Mieszana flota i różne systemy. Gdy w firmie pracują jednocześnie Windows i Mac, a drukarek jest kilka, najwięcej problemów daje chaos w sterownikach: każdy użytkownik ma inny, a ten sam dokument wygląda inaczej zależnie od stanowiska. Pomaga ustalenie jednego standardu i podłączenie urządzeń jako drukarek sieciowych z jednym, sprawdzonym sterownikiem.

PDF i druk bez sterownika. PDF – ten sam format, w którym skanujesz i archiwizujesz dokumenty – jest dziś najpopularniejszym formatem wymiany. Wiele urządzeń potrafi wydrukować PDF bezpośrednio, bez otwierania pliku na komputerze, ale zależy to od modelu, a czasem wymaga dodatkowego zestawu lub licencji. Gdy PDF otwierasz w programie i drukujesz przez sterownik, system i tak zamienia go na PCL albo PostScript.

A co z UFR II i innymi językami producentów?

Obok PCL i PostScript producenci oferują własne języki. Przykładem jest UFR II w urządzeniach Canon, w którym część przetwarzania danych wykonuje komputer, a nie drukarka, dzięki czemu wydruk jest szybki. W wielu urządzeniach Canon do wyboru są tryby UFR II, PCL i PS, przy czym niektóre z nich mogą wymagać opcjonalnego zestawu lub rejestracji licencji. Inni producenci mają swoje odpowiedniki. Dla użytkownika oznacza to jedno: lista sterowników na Twoim komputerze może być dłuższa niż dwie pozycje, a „domyślny” sterownik nie zawsze jest najlepszy do danego zadania.

Jak sprawdzić, jakie języki obsługuje urządzenie?

  1. Specyfikacja produktu. Szukaj pozycji „języki drukowania”, „emulacje” lub „obsługiwane języki opisu strony”. Powinny tam być PCL 5 / PCL 6 i ewentualnie PostScript 3 lub emulacja PostScript.
  2. Strona konfiguracyjna. Większość urządzeń potrafi wydrukować raport z listą obsługiwanych języków i zainstalowanych opcji.
  3. Opcje i licencje. Sprawdź, czy PostScript jest standardem, czy opcją, i czy wymaga dodatkowej pamięci lub licencji.
  4. Sterowniki w systemie. W Windows zobaczysz zainstalowany sterownik we właściwościach drukarki. Pamiętaj, że sterownik PS wysłany do urządzenia bez PostScriptu bywa przyczyną wydruków pełnych dziwnych znaków.

Przeglądając drukarki biurowe lub czarno-białe urządzenia wielofunkcyjne, zwracaj uwagę nie tylko na prędkość i format papieru, ale także na te parametry. Jeśli masz wątpliwości, czy dany model poradzi sobie z Twoimi programami, lepiej zapytać przed zakupem niż po instalacji.

Najczęstsze problemy z niewłaściwym sterownikiem

  • Zniekształcone czcionki lub brakujące polskie znaki – zwykle efekt innej emulacji lub zestawu znaków w starszej aplikacji.
  • Wydruk wygląda inaczej niż na ekranie – inna interpretacja czcionek, marginesów albo przezroczystości w drugim języku.
  • Bardzo wolny wydruk jednej strony z grafiką – PostScript na urządzeniu z małą ilością pamięci.
  • Strony z kodem zamiast treści – dane PostScript wysłane do drukarki, która go nie obsługuje.
  • Różnice kolorów między urządzeniami – inne profile i inna interpretacja kolorów w drukarkach z różnymi sterownikami.

Najszybszy test jest prosty: wydrukuj ten sam plik drugim sterownikiem (PCL 6 zamiast PS albo odwrotnie). Jeśli wynik się zmienia, wiesz, że przyczyna leży po stronie sterownika lub emulacji, a nie samego pliku. Gotowe pakiety znajdziesz w zakładce sterowniki.

Jak dobrać urządzenie do sposobu pracy?

  • Biuro, księgowość, administracja – PCL 6 wystarcza, więc o wyborze decydują koszt strony, szybkość i format.
  • Marketing, grafika, DTP – szukaj urządzeń kolorowych z PostScript i możliwością kalibracji koloru.
  • Biuro projektowe i technika – sprawdź zgodność z plikami CAD/PDF, rozważ A3 lub ploter.
  • Logistyka, magazyn, ERP – zapytaj dostawcę oprogramowania, jakiej emulacji oczekuje, i upewnij się, że nowe urządzenie ją obsługuje.
  • Mieszane środowisko Windows i Mac – ustal jeden standard sterowników i testuj go na każdej platformie.

Jeśli już masz urządzenie, które drukuje „dziwnie”, nie zawsze trzeba je wymieniać. Nasz serwis drukarek i urządzeń wielofunkcyjnych podczas diagnostyki sprawdza m.in. wersje sterowników i oprogramowania oraz kolejki wydruku, a technik dojeżdża do klienta w całym województwie lubuskim. Obsługujemy także sprzęt kupiony gdzie indziej. A jeśli wybierasz nowe urządzenie, wspólnie dobierzemy model do Twoich programów i sposobu pracy.

FAQ

Czy PostScript jest lepszy od PCL? Nie ma jednej odpowiedzi: to narzędzia do różnych zadań. PCL 6 jest szybszy i lżejszy, więc sprawdza się w biurze. PostScript daje bardziej powtarzalny wynik w grafice, DTP i pracy z kolorem.

Który sterownik zainstalować w Windows do zwykłego biura? W większości przypadków PCL 6. Wybierz PostScript, gdy aplikacja go wymaga albo gdy wydruki PCL wyglądają inaczej niż powinny.

Czy drukarka z PCL wydrukuje plik PDF? Tak. Gdy otwierasz PDF w programie i drukujesz przez sterownik, system zamienia go na język drukarki. Bezpośredni wydruk PDF bez otwierania pliku zależy od modelu i bywa opcją dodatkową.

Czy PCL i PostScript mogą działać na jednym urządzeniu? Tak, wiele urządzeń obsługuje oba języki. W niektórych modelach PostScript jest jednak opcją wymagającą licencji lub dodatkowej pamięci.

Czy komputery Mac potrzebują PostScriptu? Historycznie PostScript był standardem w środowisku Mac i w grafice. Dziś wiele urządzeń współpracuje z Mac także na inne sposoby, ale sterownik PostScript bywa najprostszym wyborem, jeśli urządzenie go obsługuje.

Skąd mam wiedzieć, jaki język obsługuje moja drukarka? Sprawdź specyfikację producenta (pozycje „języki drukowania” lub „emulacje”), wydrukuj stronę konfiguracyjną z panelu urządzenia albo zapytaj nas – podpowiemy po numerze modelu.

Podsumowanie

PCL 6 to rozsądny wybór domyślny dla większości biur: szybki, lekki i obsługiwany praktycznie wszędzie. PostScript warto wybrać, gdy liczy się wierne odwzorowanie grafiki i koloru, praca w środowiskach Mac i Unix albo współpraca z profesjonalnym przygotowaniem do druku. Najważniejsze, by dobrać sterownik i urządzenie do swoich programów, a nie odwrotnie. Jeśli potrzebujesz pomocy w wyborze albo w diagnozie problemów z wydrukiem, napisz lub zadzwoń do Copyline, a więcej praktycznych porad znajdziesz na naszym blogu.