Formaty papieru z serii A mają wymiary od 841 × 1189 mm (A0) do 105 × 148 mm (A6), a każdy kolejny format powstaje przez przecięcie poprzedniego na pół. W codziennej pracy biura najczęściej używa się A4 (210 × 297 mm) i A3 (297 × 420 mm). Większe formaty, od A2 do A0, to zwykle domena projektantów, architektów i drukarni, a mniejsze, A5 i A6, służą głównie do notatników, ulotek i kart.
Poniżej znajdziesz dokładne wymiary każdego formatu w milimetrach, centymetrach i pikselach, typowe zastosowania oraz wskazówki, jakim urządzeniem je wydrukować.
Skąd się wzięły formaty A i dlaczego są tak wygodne
System formatów A opisuje norma ISO 216, w Polsce obowiązująca jako PN-EN ISO 216. Jej korzenie sięgają niemieckiej normy DIN 476 z 1922 roku, a sam pomysł był znacznie starszy: już w 1786 roku fizyk Georg Christoph Lichtenberg zauważył, że arkusz o proporcjach boków 1 : √2 po złożeniu na pół zachowuje te same proporcje.
Na tej właściwości opiera się cała seria:
- Stały stosunek boków wynosi 1 : √2, czyli około 1 : 1,414. Dłuższy bok jest więc zawsze około 1,41 razy dłuższy od krótszego.
- Punktem wyjścia jest A0 o powierzchni dokładnie 1 m² (841 × 1189 mm).
- Każdy kolejny format ma połowę powierzchni poprzedniego. A1 to połowa A0, A2 to połowa A1 i tak dalej, aż do A6.
W praktyce oznacza to, że dokument przygotowany w A4 można powiększyć do A3 bez deformacji i bez dodatkowych marginesów, a dwie kartki A4 położone obok siebie dają dokładnie jeden arkusz A3. Dzięki temu kopiarki i drukarki mogą skalować wydruki o stały, przewidywalny współczynnik (141% lub 71%), a tak samo działa funkcja druku dwóch stron na jednym arkuszu.
Wymiary formatów A0–A6 w mm, cm i pikselach
Poniższa tabela zbiera wymiary wszystkich formatów serii A od A0 do A6 wraz z odniesieniem do popularnego A4.
| Format | Wymiary (mm) | Wymiary (cm) | Wielkość względem A4 |
|---|---|---|---|
| A0 | 841 × 1189 | 84,1 × 118,9 | 16 × A4 |
| A1 | 594 × 841 | 59,4 × 84,1 | 8 × A4 |
| A2 | 420 × 594 | 42,0 × 59,4 | 4 × A4 |
| A3 | 297 × 420 | 29,7 × 42,0 | 2 × A4 |
| A4 | 210 × 297 | 21,0 × 29,7 | 1 × A4 |
| A5 | 148 × 210 | 14,8 × 21,0 | ½ A4 |
| A6 | 105 × 148 | 10,5 × 14,8 | ¼ A4 |
Jeśli przygotowujesz plik graficzny, przyda się też rozdzielczość w pikselach. Zależy ona od liczby punktów na cal (dpi), a zaokrąglone wartości wyglądają tak:
| Format | 72 dpi (ekran, PDF) | 150 dpi (wydruk roboczy) | 300 dpi (jakość drukarska) |
|---|---|---|---|
| A6 | 298 × 420 px | 620 × 874 px | 1240 × 1748 px |
| A5 | 420 × 595 px | 874 × 1240 px | 1748 × 2480 px |
| A4 | 595 × 842 px | 1240 × 1754 px | 2480 × 3508 px |
| A3 | 842 × 1191 px | 1754 × 2480 px | 3508 × 4961 px |
| A2 | 1191 × 1684 px | 2480 × 3508 px | 4961 × 7016 px |
| A1 | 1684 × 2384 px | 3508 × 4961 px | 7016 × 9933 px |
| A0 | 2384 × 3370 px | 4961 × 7016 px | 9933 × 14043 px |
Do wydruków oglądanych z bliska (ulotki, dokumenty, zdjęcia) przyjmuje się 300 dpi. Plakaty i plany oglądane z kilku metrów w zupełności wystarczy przygotować w 100–150 dpi.
Zastosowanie poszczególnych formatów papieru
Format A0 (841 × 1189 mm)
A0 to największy format serii A i jednocześnie arkusz o powierzchni 1 m². Wykorzystuje się go do dużych rysunków technicznych i projektów budowlanych, map, planów zagospodarowania terenu oraz plakatów wystawowych i reklamowych. Takiego arkusza nie wydrukujesz na zwykłej drukarce biurowej. Potrzebny jest ploter lub urządzenie wielkoformatowe, które drukuje z rolki. O tym, jak wybrać sprzęt do takich zadań, piszemy w poradniku o tym, jaki format i technologię plotera wybrać do biura projektowego.
Format A1 (594 × 841 mm)
A1 to klasyczny format planów i rysunków architektonicznych, a także plakatów, plansz dydaktycznych i prezentacji na tablicach. Podobnie jak A0, drukuje się go na ploterach. Warto pamiętać, że wiele biur projektowych wydrukowane plany musi też zeskanować, bo o wyborze między samym ploterem a urządzeniem wielkoformatowym ze skanerem często decyduje właśnie obieg dokumentacji.
Format A2 (420 × 594 mm)
A2 jest popularny wśród projektantów, inżynierów i organizatorów wydarzeń. Stosuje się go do rysunków technicznych, schematów instalacji, plakatów informacyjnych, harmonogramów i planów ewakuacji. To już format na pograniczu: większość urządzeń biurowych go nie obsługuje, więc do regularnego druku zwykle wybiera się kompaktowy ploter.
Format A3 (297 × 420 mm)
A3 to największy format, który można wydrukować na standardowym biurowym urządzeniu. Jest dwa razy większy od A4, dlatego sprawdza się tam, gdzie liczy się czytelność i spory arkusz:
- tabele, zestawienia i arkusze kalkulacyjne w czytelnej skali,
- rysunki techniczne, schematy i harmonogramy,
- plakaty, kalendarze ścienne, menu i oferty,
- prezentacje i materiały na spotkania, na których każdy uczestnik dostaje wydruk.
A3 wymaga jednak urządzenia, które obsługuje ten format. Takie modele znajdziesz w ofercie nowych urządzeń wielofunkcyjnych, na przykład kolorowe Canon imageFORCE C3150, oraz w drukarkach biurowych, jak Ricoh SP 6430DN. Czy A3 naprawdę będzie Ci potrzebne na co dzień, a nie tylko od czasu do czasu, omówiliśmy w tekście drukarka A3 czy A4 do firmy.
Format A4 (210 × 297 mm)
A4 to standardowy format dokumentu w Polsce i w większości krajów świata. Drukuje się na nim:
- listy, umowy, faktury, oferty i raporty,
- dokumenty urzędowe i szkolne,
- notatki, formularze i materiały szkoleniowe,
- ulotki, foldery i wydruki zdjęć.
Obsługuje go każda drukarka, kopiarka i skaner, a standardowa gramatura papieru do kopiowania to 80 g/m². Wybierając sprzęt do pracy z samym A4, porównuj parametry takie jak prędkość druku czy miesięczny cykl pracy. Wyjaśnia je artykuł o tym, co oznaczają ppm, dpi, FPOT i cykl pracy drukarki. Jeśli dokumenty A4 chcesz też archiwizować cyfrowo, zobacz, jak wygląda skanowanie z urządzenia wielofunkcyjnego.
Format A5 (148 × 210 mm)
A5 to połowa A4, czyli format łatwy do włożenia do torby lub kieszeni marynarki po złożeniu. Najczęściej spotkasz go w notatnikach, kalendarzach, zeszytach i planerach, a także w broszurach, ulotkach, zaproszeniach, blankietach i książeczkach ofertowych. Można go też złożyć z kartki A4, więc broszury A5 powstają często przez druk dwóch stron na arkuszu A4 i zszycie na pół.
Format A6 (105 × 148 mm)
A6 to ćwierci A4, czyli rozmiar pocztówki. Wykorzystuje się go do kartek pocztowych, zaproszeń, biletów, ulotek reklamowych, voucherów, kart z przepisami i małych notesów. Do takich wydruków najwygodniej drukować cztery strony na jednym arkuszu A4, a potem ciąć papier na gilotynie.
Jakim urządzeniem wydrukować dany format?
O tym, czy dany arkusz wydrukujesz w biurze, czy trzeba będzie zlecić go drukarni, decyduje szerokość papieru obsługiwana przez urządzenie.
| Format | Czym wydrukować | Uwagi |
|---|---|---|
| A0, A1, A2 | Ploter lub urządzenie wielkoformatowe | Druk z rolki, osobny sprzęt poza standardowym wyposażeniem biura |
| A3 | Drukarka lub urządzenie wielofunkcyjne A3 | Kopiowanie i skanowanie A3 wymaga modelu z odpowiednią szybą i podajnikiem |
| A4 | Każda drukarka i urządzenie wielofunkcyjne | Format domyślny, dostępny w każdej tacy |
| A5, A6 | Większość drukarek biurowych, zwykle z podajnika ręcznego lub uniwersalnego | Sprawdź w karcie produktu minimalny obsługiwany rozmiar i gramaturę |
Jeśli większość Twoich dokumentów to A4, a A3 pojawia się sporadycznie, często rozsądniej wybrać sprzęt A4 i wydruki w większym formacie zlecać na zewnątrz. Kiedy oprócz formatu trzeba też rozważyć kolor, pomoże tekst o tym, kiedy warto dopłacić do drukarki kolorowej.
Gramatura papieru, czyli drugi parametr, o którym warto pamiętać
Format mówi, jak duży jest arkusz, a gramatura (w g/m²) mówi, ile waży jeden metr kwadratowy papieru. Standardowy papier biurowy ma 80 g/m², więc jedna kartka A4 waży około 5 g, a ryza 500 arkuszy około 2,5 kg.
- 70–90 g/m² to codzienne kopiowanie i druk dokumentów.
- 100–120 g/m² to oferty, raporty i dokumenty, które mają robić lepsze wrażenie.
- 160–300 g/m² to ulotki, zaproszenia, karty i okładki.
Przy A5 i A6 warto zwrócić na nią szczególną uwagę, bo małe kartki bywają bardziej wymagające dla toru papieru, a każde urządzenie ma w specyfikacji własny zakres obsługiwanych gramatur. Jeśli widzisz, że drukarka często łapie kilka arkuszy naraz lub marszczy papier, przyczyną bywa zużyta rolka podająca. To typowa usterka, którą usuwa się podczas serwisu drukarek i urządzeń wielofunkcyjnych.
Formaty B i C – czym różnią się od serii A?
Oprócz serii A norma ISO 216 definiuje serie B i C, które spotkasz w papeterii i poligrafii.
- Seria B (np. B4 250 × 353 mm, B5 176 × 250 mm) leży pomiędzy formatami A i służy m.in. do książek, zeszytów i plakatów.
- Seria C (np. C4 229 × 324 mm, C5 162 × 229 mm, C6 114 × 162 mm) to rozmiary kopert dobranych do formatów A. W kopercie C4 zmieści się niezłożona kartka A4, w C5 kartka A4 złożona na pół, a w C6 kartka A4 złożona na cztery.
- Koperta DL (110 × 220 mm) nie należy do serii C, ale to najpopularniejszy rozmiar w poczcie biznesowej, bo mieści kartkę A4 złożoną na trzy.
Najczęstsze pytania o formaty papieru
Jaki jest standardowy format papieru w Polsce?
Standardem jest A4, czyli 210 × 297 mm (około 8,27 × 11,69 cala). To domyślny format dokumentów, drukarek, kopiarek i skanerów.
Ile kartek A4 mieści się w A3, a ile w A0?
W A3 mieszczą się dwie kartki A4, w A2 cztery, w A1 osiem, a w A0 szesnaście.
Czy format A4 to to samo co Letter?
Nie. Letter (215,9 × 279,4 mm) jest popularny w USA i Kanadzie. Jest trochę szerszy i krótszy od A4, dlatego dokumenty z zagranicy warto drukować z włączoną opcją dopasowania do strony.
Czy na zwykłej drukarce wydrukuję A5 albo A6?
Na większości drukarek biurowych tak, najczęściej z podajnika uniwersalnego lub ręcznego. Zawsze sprawdź w specyfikacji urządzenia, jaki jest minimalny obsługiwany rozmiar i maksymalna gramatura.
Czym różni się B5 od A5 i A4?
B5 (176 × 250 mm) jest większy od A5 (148 × 210 mm), ale mniejszy od A4 (210 × 297 mm). Spotkasz go głównie w zeszytach i książkach.
Jaki format wybrać na plakat?
Zależy od odległości, z jakiej będzie czytany. A3 wystarczy do tablicy ogłoszeń w biurze, A2 lub A1 sprawdzi się na korytarzu albo w sali szkoleniowej, a A0 na wystawie lub w przestrzeni publicznej.
Podsumowanie
Formaty A0–A6 tworzą spójny system oparty na jednym stosunku boków i podziale arkusza na pół, dlatego łatwo przechodzi się między nimi bez zmiany proporcji. W pracy biurowej wystarczą zwykle A4 i A3, a przy dużych rysunkach i plakatach przydaje się ploter. Dobierając sprzęt, zacznij od tego, jakie formaty drukujesz najczęściej, a dopiero potem porównuj szybkość, koszt wydruku i dodatkowe funkcje.

